BỆNH U NANG ĐƯỜNG MẬT TRÊN CHÓ

I/Các dạng u nang ống mật chủ

U nang ống mật chủ là một dị tật bẫm sinh hơn mắc phải do ống mật chủ bị giãn ra thành hình cầu hoặc hình thoi. Bệnh phổ biến ở người nhiều hơn động vật, mèo bị nhiều hơn chó, động vật non nhiều hơn già. Bệnh có thể phát triển thành viêm tụy,viêm đường mật, áp-xe gan, xơ gan, viêm tụy tái phát và sỏi mật. Ung thư ống mật là biến chứng đáng sợ nhất u nang ống mật chủ, nhưng thường với tỷ lệ thấp trên chó < 1%. Có 5 dạng u nang ống mật chủ:

1.1 Giãn ống mật chủ thành nang

Giãn ống mật chủ bị giản ra thành nang (type I) là loại phổ biến trên người. Loại này chiếm tới 80% các trường hợp mắc bệnh u nang ống mật chủ.

1.2 Túi thừa đường mật ngoài gan

Túi thừa đường mật ngoài gan (type II) là dạng u nang xuất hiện như là một túi thừa bị cô lập nhô ra từ thành của ống mật chủ. U có thể tham gia vào các ống mật chủ bằng một thân hẹp, u có dạng túi hoặc hình thoi, liên quan đến một phần hay toàn bộ ống mật chủ. Trường hợp này khá nguy hiểm tuy nhiên mức phổ biến thấp, chỉ chiếm khoảng 8% các trường hợp mắc u nang ống mật chủ ở người, trên thú chưa thấy báo cáo về dạng này.

1.3 Túi sa ống mật chủ

Loại u nang sa ống mật chủ (type III) phát sinh từ phần thấp của ống mật chủ (đoạn nối giữa ống mật chủ và tá tràng). U nang lúc này hình thành và nằm bên trong tá tràng (phần đầu của ruột non). Trường hợp u nang ống mật chủ loại này cũng tương đối nguy hiểm và mức độ phổ biến thấp ở mức < 3%.

1.4 Khuyết đại của nhiều đường mật trong gan và ngoài gan

Loại u nang ống mật chủ (type IV) là sự khuếch đại của nhiều đường mật trong gan và ngoài gan. Đây là hiện tượng giãn nở nang của cả các ống bên trong lẫn bên ngoài gan mật. Loại khuếch đại của nhiều đường mật trong gan và ngoài gan xảy ra trên khoảng 5% các trường hợp.

 

Loại này được chia làm 2 thể: Typ IVA bao gồm sự khuếch đại của nhiều đường mật trong gan và ngoài gan, và typ IVB là sự khuếch đại của các ống dẫn mật ngoài gan

1.5 Giãn đường mật trong gan thành một hoặc nhiều nang

Loại u nang ống mật chủ (type V) là giãn đường mật trong gan thành một hoặc nhiều nang. Trường hợp này có sự tích tụ thành nhiều nang như chùm nho thường được gọi là bệnh Caroli. Type này cũng tương đối hiếm gặp mức độ phổ biến khoảng 2-4% và loại này được phát hiện tại PetPro, trên con chó đực, được 6 năm tuổi, có trọng lượng 10 kg, ăn chay trường.

Hình 1: Các dạng u nang ống mật chủ

II/ Biến chứng u nang ống mật chủ

Các biến chứng u nang ống mật chủ liên quan chủ yếu đến sự ứ trệ dịch mật, dẫn đến dễ hình thành sỏi mật và nguy cơ viêm nhiễm đường mật cao như áp xe gan, xơ gan, viêm tụy, khi vỡ u nang gây nên những biến chứng nguy hiểm: đau dữ dội, viêm phúc mạc… Nếu không được điều trị kịp thời, dứt điểm có thể gây nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng, hay biến chứng sang ung thư. PetPro tiếp nhận ca này trong tình trạng bụng chướng to, khó thở phải can thiệp cấp cứu.

III/ U nang ống mật chủ được chẩn đoán như thế nào?

-Dấu hiệu lâm sàn: Theo hồ sơ bệnh án tại PetPro thì bé này gần 2 tháng nay cứ thường xuyên bị chứng khó tiêu, chướng hơi, bụng căng tròn khi ăn no, thở mết, đỉnh điểm tại lúc cấp cứu bụng giản to, khó thở tím tái nhưng không vàng da…

– Xét nghiệm máu: không có giá trị trong chẩn đoán u nang ống mật xét nghiệm chỉ có vai trò hỗ trợ để kiểm tra xem đường mật của thú có viêm nhiễm hay gan có còn  hoạt động tốt không.

Siêu âm: là phương pháp chẩn đoán hữu hiệu nhất, khi siêu âm BS tại PetPro nhìn thấy trong gan có rất nhiều nang kết thành chùm giống chum nho, quan sát thấy nhiều hơn10 nang trãi dài ở 2 thùy, thùy giữa và thùy bên phải gần sát cơ hoành, có echo kém hoàn toàn.

Hình 2: gan bị u nang ống mật chủ

-Ngoài ra nếu có điều kiện nên áp dụng thêm 1 số xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh khác như chụp cộng hưởng từ (MRI), CT – scan ổ bụng, nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) cho phép xác định rõ ràng vị trí, hình dạng cũng như kích thước u nang.

VI/ Điều trị u nang ống mật chủ

Hiện nay chưa tìm được dược chất nào có khả năng làm tiêu các nang trong ống mật chủ. Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ các nang là phương pháp được lựa chọn tại nhiều bệnh viện trên thế giới và cũng được thực hiện tại PetPro. Sau khi cắt bỏ u nang còn dùng thêm một số thuốc để khơi thông dòng chảy của dịch mật vào gan, dùng kháng sinh để hạn chế sự phát triển của các vi khuẩn gây bệnh đường mật phổ biến như E. coli, Klebsiella…

 

Việc điều trị để giải quyết những hệ lụy sau khi phẫu thuật cũng không hề đơn giản, sau khi mỗ bé Ni vẫn còn uống thuốc trong 4 tuần , và được theo dõi định kỳ 6 tháng 1 lần để đo lại các chức năng gan mật, siêu âm để đánh giá sự tái phát của các nang trong đường mật.

Hình 3: Phần gan được cắt bỏ.

Hình 4: Khối gan sau khi cắt bỏ bị mất nước xẹp xuống

Có thể bạn quan tâm Cùng tác giả

Bình luận đã bị đóng.